Fotografia i przekaz

Styczeń 18, 2014 - 11:42 am Komentarze są wyłączone

Fotografia jest takim środkiem wyrazu artystycznego lub przekazu dokumentalnego, który można upowszechniać i publikować na różne sposoby. Najpopularniejszym z nich jest rodzinny album ze zdjęciami, które oglądają kolejne pokolenia. Obecnie formę albumu mogą pełnić nośniki cyfrowe – dyski, płyty, pendrive. Artyści fotograficy udostępniają swoje dokonania na autorskich lub zbiorowych wystawach: w galeriach, muzeach i innych przestrzeniach publicznych. Wystawa fotograficzna może zaistnieć równie dobrze na ulicy, w galerii handlowej, a nawet we wnętrzach takich gmachów jak sejm. Po zakończeniu wystawy pokazywane na niej zdjęcia bywają publikowane w postaci albumów poświęconych jednej lub kilkuekspozycjom. Mogą być również albumy retrospektywne obejmujące cały dorobek artysty. Bardzo popularnym środkiem rozpowszechniania dzieł fotograficznych są kalendarze, których wydawcami i sponsorami mogą być różne podmioty. Bardzo dużo ciekawych i pięknych zdjęć przetrwało dzięki temu, że opublikowane zostały w formie pocztówek i mimo zawirowań historycznych, jakaś część nakładu się zachowała. Oczywiście osobną kategorię stanowią fotografie prasowe , wykonywane właśnie w celu umieszczenia ich w jakimś periodyku, ale w tym przypadku są one tylko uzupełnieniem wydawnictwa, a nie ich głównym bohaterem. Zdjęcia mogą stać się również bohaterami filmów dokumentalnych, w których występują w roli świadków minionych zdarzeń.

Celebryci i fotoshop

Styczeń 18, 2014 - 11:41 am Komentarze są wyłączone

Fotografia cyfrowa ma to do siebie, że nie do końca jest wiarygodna. Wykonane aparatem cyfrowym zdjęcie można później poddać obróbce, polegającej nie tylko na wykadrowaniu i przycięciu. Bardzo już popularne programy komputerowe służące do pracy przy fotografiach dają możliwość wprowadzenia daleko idących zmian w pierwotnym obrazie i to w taki sposób, że trudno odróżnić prawdę od fałszu. Na możliwości tych programów od razu zwrócili uwagę specjaliści od reklamy i propagandy. Pojawiające się na plakatach reklamowych wizerunki znanych postaci, jawią się jako istoty bez skazy, przedstawiciele piękna ponadczasowego i absolutnego. Zabieg taki ma uwiarygodnić na przykład skuteczność kosmetyków lub suplementów diety, w tym głównie tych które pomagają zniwelować niedoskonałości cery, figury, działają odmładzająco. Idealizowanie fotograficznych wizerunków stosowane jest również w kampaniach wyborczych. Charakterystyczne jest to, że im bogatsza partia i mocniejszy kandydat, tym większy billboard zachęca do głosowania na niego, a sam bohater wyjątkowo pięknieje na czas przedwyborczy. Złośliwcy mówią, że „spece” od reklamy i propagandy tak się zapamiętali w odmładzaniu wizerunków swoich zleceniodawców, że ci ostatni wyglądają młodziej niż ich własne dzieci i że opracowane komputerowo zdjęcia mogliby raczej umieścić pomiędzy pamiątkami z pierwszej komunii niż materiałami partyjnymi.

Szaleństwo fotograficzne i sprzętowe

Styczeń 18, 2014 - 11:40 am Komentarze są wyłączone

Jeśli mówi się turystach ogarniętych manią fotografowania, na pierwszą myśl przychodzą wycieczki Japończyków, bezustannie i na każdym kroku fotografujących dosłownie wszystko. Jednak przypadłość ta dotyka nie tylko przedstawicieli tego sympatycznego narodu, ale również naszych rodaków. Katalizatorem wyzwalającym manię fotografowania może być zarówno wzrastająca możliwość odbywania zagranicznych podróży, jak i coraz większa oferta sprzętu fotograficznego. Profesjonaliści kompletują sprzęt pod kątem jego przydatności, natomiast fotomaniacy kierują się zasadą kolekcjonerską – zdobywają wszystko, czego jeszcze w kolekcji nie mają. W domu zaczynają się pojawiać kolejne aparaty fotograficzne, coraz większe, droższe i z lepszymi parametrami. Nic nie szkodzi, że części ich możliwości właściciel nigdy nie wykorzysta, ważne, że je ma. Potężny, okazały, świadczący o profesjonalizmie aparat dodaje właścicielowi powagi i prestiżu a to wystarczy, aby z poświęceniem sprzęt taki dźwigać. Oprzyrządowanie fotomaniaka nie kończy się jednak na samym aparacie. Potrzebne są przecież wymienne obiektywy – im potężniejsze, tym lepiej. Na wycieczkę osobnik taki zabiera więc nie tylko swój super-aparat, ale również dodatkową (i bardzo ciężką) torbę z akcesoriami, w tym głównie obiektywami. Na ramię dodatkowo można zarzucić statyw.

Błysk i światło

Styczeń 18, 2014 - 11:40 am Komentarze są wyłączone

Dla amatorów fotografowania w trudnych warunkach, gdzie brak naturalnego światła, albo jest ono niewystarczające, zbawiennym wynalazkiem jest lampa błyskowa. Doświetla ona błonę światłoczułą albo matrycę, emitując odpowiednią ilość światła w trybie natychmiastowym. Lamp błyskowych, których światło pochodziło z jednorazowych żarówek i spalającej się magnezji, używali dawni fotografowie robiąc na przykład zbiorowe lub inne portrety w warunkach, w których musiałoby być konieczne bardzo długie naświetlanie tradycyjną lampą. Zdjęcia takie w sposób nieunikniony byłyby poruszone, lampa błyskowa pozwalała „zdjąć” obraz błyskawicznie. Później skonstruowane lampy błyskowe nie wymagały zmieniania żarówek i tak zwane flesze stały się ulubionym sprzętem fotoreporterów i paparazzich. Lampy błyskowe dobrze sprawdzają się przy robieniu szybkich, reporterskich zdjęć, których zadaniem jest uwiecznić dany moment, tę właśnie sekundę. Kiedy jednak chodzi o fotografię opowiadającą, będącą studium modela (czymkolwiek lub kimkolwiek on byłby), zdecydowanie lepiej robić zdjęcia w świetle dziennym lub specjalnie na tę okazję zaaranżowanym. Dzięki dłuższemu naświetlaniu i wykorzystaniu światła rozproszonego można uchwycić i uwiecznić więcej szczegółów, a uzyskany rysunek obiektu jest bardziej miękki, subtelny i prawdziwy.

Czerń i biel czy kolor

Styczeń 18, 2014 - 11:39 am Komentarze są wyłączone

W popularnym, amatorskim fotografowaniu robienie czarno-białych zdjęć właściwie już się nie zdarza. Prawie wszyscy amatorzy rodzinnej i wakacyjnej fotografii używają aparatów cyfrowych, a kopie, jeśli wykonywane na papierze, również są kolorowe. Jednak wśród profesjonalistów pozostają nadal zwolennicy fotografii czarno-białej, analogowej. Swoje przekonania tłumaczą tym, że kolor zdjęć zawsze jest trochę przekłamany i sztuczny, natomiast cała gama szarości, którą można uzyskać za pomocą odpowiednio naświetlonego negatywu i czarno-białej odbitki daje możliwość przekazania klimatu i prawdy o przedmiocie fotografii. Są również zwolennicy zdjęć wzorowanych na najstarszych fotogramach, czyli opracowywanych w sepii. Technika monochromatyczna pozwala na pokazanie głębi, trójwymiarowości i miękkiego rysunku. Nie jest to oczywiście proste, wymaga doświadczenia w umiejętnym oświetleniu, doborze błony o odpowiedniej czułości i dostosowanych do niej wszystkich parametrów procesu fotografowania. Podstawą jest dobrze zrobiony negatyw, jednak jakieś pole manewru pozostaje jeszcze podczas czynności wykonywania odbitek – oczywiście własnoręcznego. Znaczenie ma dobór papieru światłoczułego, czasu naświetlania i wyboru odpowiednich odczynników. Poza tym negatywy czarno-białe są bardzo trwałe, zarówno te najstarsze, szklane, jak i późniejsze, celuloidowe.

Komponowanie i kadrowanie

Styczeń 18, 2014 - 11:39 am Komentarze są wyłączone

Fotografia, którą wykonuje się zamiarem publikowania, powinna zachować pewne standardy poprawności. Bardzo ważne jest zakomponowanie kadru. Podobnie jak w przypadku pracy malarskiej czy rysunkowej, kompozycja jest jednym z podstawowych elementów wpływających na odbiór pracy. Wyróżnić można kilka rodzajów kompozycji i każdy z nich posiada taką samą wartość pod warunkiem, że wykorzystany jest świadomie i umiejętnie. Kompozycja może być rytmiczna i polega na powtarzalności identycznych lub podobnych elementów. Może być też symetryczna, wówczas podkreślona jest równowaga optyczna pomiędzy prawą i lewą stroną obrazu, które rozdziela domyślna oś symetrii. Istnieją również przeciwstawne kategorie kompozycji statycznej i dynamicznej. W tej pierwszej elementy uporządkowane są na zasadzie układów równoległych i prostopadłych, a w drugiej – oparte na diagonalach. Jeszcze inny rodzaj kompozycji, to układ z dominantą, w którym jeden z elementów jest zdecydowanie wyróżniony – kolorem, wielkością, kształtem lub umiejscowieniem. Kompozycja zamknięta polega na tym, że wszystkie jej elementy mieszczą się w całości w kadrze, a otwarta sugeruje dalszy ciąg obrazu poza kadrem. Opracowując jakiś temat fotograficzny warto się zastanowić, który rodzaj kompozycji podkreśli jego istotę i w najlepszy sposób go zaprezentuje.

Fotografia i sztuka

Styczeń 18, 2014 - 11:39 am Komentarze są wyłączone

W porównaniu z innymi dziedzinami sztuk plastyczno- wizualnych fotografia technicznie wydaje się bardzo prosta. Nie wymaga żmudnych ćwiczeń rysunkowych, studiowania anatomii i proporcji ciała modela. Nie ma potrzeby wykonywania dziesiątków eksperymentów z farbami, aby osiągnąć oczekiwany kolor czy odcień. W grę nie wchodzi również fizyczne zmaganie się z materiałem, jak w przypadku rzeźby ani wielogodzinnego ślęczenia nad krosnem, czego doświadczają twórcy gobelinów i innych tkanin artystycznych. Wydawałoby się, że sprawa w przypadku fotografii jest bardzo prosta – poprzez naciśnięcie migawki utrwalenie istniejącej rzeczywistości – pejzażu, twarzy modela, zwierzaków, itd. Dlaczego więc, spośród milionów fotografujących ludzi, tylko garstkę można nazwać artystami? Czy polega to tylko na profesjonalizmie i chęci wgłębienia się w tajniki technologiczne i poznanie wszystkich możliwości, jakie one dają? Chyba jednak nie. Artysta, to ktoś, kto nie tylko posiadł umiejętność biegłego posługiwania się takim czy innym medium. Artystę widzi się raczej w człowieku, który perfekcyjne posługiwanie się warsztatem wykorzystuje do przekazania niebanalnych treści, wynikających z jego indywidualnej wrażliwości, intuicji, przemyśleń. Ten osobisty przekaz nie musi być możliwy do zwerbalizowania, lecz za pomocą różnych środków może odwoływać się do poczucia estetyki i całej gamy emocji u odbiorcy.

Fotografia dokumentująca zabytki

Styczeń 18, 2014 - 11:38 am Komentarze są wyłączone

Wypracowany został pewien sposób postępowania w przypadku wykonywania fotografii dokumentującej zabytki i eksponaty muzealne. Stosowanie tego schematu ma na celu przekazanie prawdy o obiekcie w sposób maksymalnie rzetelny, obiektywny i ujednolicony. Obiekt muzealny lub zabytkowy musi być sfotografowany ze wszystkich możliwych stron, jeśli to rzecz przestrzenna, natomiast w przypadku obiektów płaskich (obraz, mapa dokument)musi być ujęcie od przodu i odwrocie. Bardzo ważne w fotografii dokumentalnej jest ustawienie oświetlenia. Światło powinno być rozproszone, równomierne, aby nie stwarzać niepotrzebnych efektów światłocieniowych. Bardzo trudnym zadaniem bywa takie wykorzystanie oświetlenia aby uniknąć na fotografii tak zwanych blików, czyli mocnych odbić światła od powierzchni błyszczących, polerowanych, lakierowanych. Obiekty usytuowane na zewnątrz muszą być oświetlone naturalnie, ale wówczas też trzeba dobrać odpowiednią porę dnia i pogodę dla uzyskania najkorzystniejszego światła. Jeśli nie możliwości korzystania ze światła naturalnego, ustawia się więc kilka źródeł światła i wykorzystuje ekrany odbijające i rozpraszające. Obiekt fotografowany umieszcza się na neutralnym tle, które nie może stanowić konkurencji dla głównego przedmiotu. Nie powinno być ani zbyt kontrastowe, ani walorowo identyczne z fotografowanym przedmiotem. Najczęściej stosuje się białe, szare i czarne tła, gładkie, bez połysku i faktury.

Fotografia i myślenie

Styczeń 18, 2014 - 11:38 am Komentarze są wyłączone

Fotografia, która pierwotnie była dziedziną usługowo-rzemieślniczą, z czasem i potopem technicznym stała się jednym ze sposobów wypowiedzi artystycznej, zachowując przy tym swoje pierwotne zastosowania. Tak czy inaczej fizyczne wykonanie zdjęcia, czyli naciśnięcie spustu migawki poprzedzone powinno być dłuższym bądź krótszym procesem myślowym. Inaczej mówiąc, fizycznie bardzo prosta czynność wykonania zdjęcia, wymaga świadomości, jakie są oczekiwania względem gotowej już pracy. Świadomość taka pozwala poczynić stosowne przygotowania, zarówno jeśli chodzi o sprzęt, jak i oświetlenie. Inaczej skompletowany i przygotowany sprzęt zabierze ze sobą fotoreporter dokumentujący zawody sportowe, a w inny sposób przygotuje się fotograf zamierzający zrobić reprodukcję obrazu. Również w zupełnie amatorskim fotografowaniu przydatna jest odrobina świadomości. Co prawda, w dobie fotografii cyfrowej, można mnożyć zdjęcia właściwie bez ograniczeń, które stawiała długość błony światłoczułej i konieczność kupowania kolejnej. Jednak, według mądrego powiedzenia, ilość nie zawsze przechodzi w jakość. Może zdarzyć się tak, że z dziesiątków bezmyślnie „cykniętych” zdjęć, żadne nie będzie dobre. Nie zawsze jest czas na przeglądanie i selekcjonowanie setek wyprodukowanych mechanicznie obrazków i w rezultacie ekonomiczniejsze okazuje się poświęcenie chwili na zastanowienie, o co ma chodzić w następnej fotografii i dopiero fizyczne jej wykonanie.

Analogowa czy cyfrowa

Styczeń 18, 2014 - 11:37 am Komentarze są wyłączone

Obecnie w powszechnym, amatorskim stosowaniu zdecydowanie przewagę zyskała fotografia cyfrowa. Stało się tak w przeciągu niezbyt długiego czasu, który potrzebny był na dopracowanie technologii aparatów cyfrowych, pozwalającej na produkowanie relatywnie dobrego i nie drogiego sprzętu. Używanie aparatu cyfrowego do robienia zdjęć jest niewątpliwie wygodniejsze i łatwiejsze niż analogowego i w sumie w eksploatacji tańsze. Pośród osób zajmujących się fotografowaniem bardziej na serio, znajduje się nadal wielu zwolenników dawnej techniki analogowej. Twierdzą oni, że obraz utrwalony na światłoczułej błonie charakteryzuje się subtelniejszym, naturalnym światłem i rysunkiem, jest mniej płaski, posiada w sobie „oddech i powietrze”. Z kolei zagorzali zwolennicy fotografii cyfrowej argumentują, że daje ona praktycznie nieograniczone możliwości, a ostateczny efekt zależy w dużym stopniu od umiejętności fotografa i jego świadomości w zakresie możliwości jakie daje konkretny sprzęt. Jedno jest pewne – fotografia analogowa jest bardziej wiarygodna jako dokument. Trudno bowiem manipulować raz utrwalonym na fotograficznej błonie negatywem i bez widocznych śladów praktycznie nie sposób obrazu takiego zafałszować. Z tego względu fotografie o statusie poważnego dokumentu powinno się wykonywać raczej metodą analogową lub obiema równolegle.